Tıbba, edebiyata ve hayata dair...

Genişletilmiş Bağışıklama Programı'nda yer alan aşılar 1974–2024 arasında -146 milyonu çocuk olmak üzere- 154 milyon insanın hayatını kurtardı. En büyük katkı 93,7 milyon ölümün önlendiği kızamık aşısından geliyor; tetanoz, boğmaca ve tüberküloz aşıları onu izliyor. Aşılar bebek ölüm hızını %10’dan %3’ün altına çekmede belirleyici rol oynadı.

2024’te dünyada yaşanan afetlerde özellikle fırtınalar, sıcak hava dalgaları, seller ve kuraklıklar öne çıktı; büyük bir deprem yaşanmamasına rağmen milyonlarca insanın sağlığı, geçimi ve yaşam alanı etkilendi. En ağır bedeli çoğunlukla Güney Asya ve Afrika’daki kırılgan topluluklar öderken, fırtınalar başta olmak üzere hava olayları yüksek gelirli ülkelerde de çok büyük ekonomik kayıplara yol açtı. Bu yazıda, EM-DAT verileriyle bu tabloyu iklim krizi ve halk sağlığı perspekt